Kategori: Makaleler

Arnavutlar Hanefi mi? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir psikolog olarak insan davranışlarını çözümlemeye başladığımda, genellikle daha derin bir merakla sorgularım: Neden insanlar, belirli inançları benimser ya da bunlara sıkı sıkıya bağlı kalır? Bu soruyu sormamın ardında, kültürel, dini ve toplumsal yapıların bireylerin psikolojisini nasıl şekillendirdiğini anlamak yatmaktadır. Arnavutlar’ın dini inançları da bu bağlamda oldukça dikkat çekicidir. Peki, Arnavutlar Hanefi mi? Dini kimliklerinin psikolojik alt yapısını, bilişsel, duygusal ve sosyal açıdan nasıl çözümleyebiliriz? Arnavutlar ve Dini Kimlik: Bilişsel Bir Yaklaşım Bilişsel psikoloji, insanların dünyayı nasıl algıladıklarını ve inançlarını nasıl oluşturduklarını inceler. Arnavutlar’ın Hanefi olup olmadığına dair sorular, bu grup içindeki bireylerin…

Bilimsel Merakla Başlayan Bir Yolculuk: Likit Fon Nedir? Yatırım dünyasında “kısa vadeli, likit, düşük riskli” gibi kavramları duyduğumuzda aklımızda bir bankada duran mevdûat hesabı belirebilir. Ancak işin altında biraz daha derin bir yapı ve bilimsel içerik var. Bugün, likit fonları bir meraklı titizliğiyle inceleyeceğiz: ne demektir, nasıl işler, hangi verilerle desteklenir? Sizlerle birlikte adım adım ilerleyelim. — Likit Fon Kavramı ve Temel Yapısı Likit fon, kelimenin tam anlamıyla likiditesi yüksek yatırım araçlarına odaklanan bir yatırım fonu türüdür. Türkiye’de genellikle “B Tipi yatırım fonları” kapsamında değerlendirilir. ([101finans.com][1]) Bu fonların portföyünde ağırlıklı olarak vadesi kısa, yüksek likiditeye sahip para piyasası araçları, repo /…

Vira Vira Vira Ne Demek? Bilimsel Bir Bakış Açısıyla İnceleyelim Merhaba! Bugün, dilin bir parçası olan, fakat çoğumuzun anlamını tam olarak bilmediği “vira vira vira” ifadesine derinlemesine bir bakış atacağız. Bu ifade, özellikle halk arasında sıkça duyduğumuz ve kulaktan kulağa yayılan bir deyim olmasına rağmen, anlamı genellikle yüzeysel kalır. Peki, gerçekten ne demek? Nereden geliyor? Hadi, bu merak uyandırıcı ifadenin kökenine inelim. Vira Vira Vira Nedir? “Vira vira vira”, Türkçe’de sıklıkla denizcilik ile ilgili bir anlam taşır. Özellikle eski denizcilik terimlerinden biridir ve gemicilerin bir şeyin ipini ya da halatını çekmeye başlamasını ifade eder. Ancak, bu ifadeyi modern zamanlarda daha…

Joule Ne İşe Yarar? Edebiyatın Gücüyle Bilimin Buluştuğu Nokta Kelimenin ve Enerjinin Gücü: Bir Edebiyatçının Bakış Açısı Bir edebiyatçı için her kelime, bir evrenin kapılarını aralayan anahtardır. Anlatıların gücüyle, bir kavramın şekil almasını, bir fikrin dönüşmesini, bir karakterin hayat bulmasını sağlarız. Tıpkı kelimelerin gücünün olduğu gibi, bilimin de kendine has bir dili vardır. Ancak, bilim ve edebiyat, bir araya geldiklerinde, insanın duyuları ve düşünceleri üzerinde derin bir etki bırakabilirler. Bir kelime ne kadar güçlüse, ardında taşıdığı anlam da o kadar büyüktür. Bugün ele alacağımız konu, bir kelimenin değil, bir birimin gücüyle ilgili: Joule. Joule, sadece bir enerji birimi değil, aynı…

Bir sabah, Elif ve Ahmet bir kafede karşılıklı oturmuş, birbirlerine bakıyorlardı. Elif, gözlerinde bir ışık, bir arayış vardı. Ahmet, her zamanki gibi çözüm odaklı ve pratikti. Elif, birkaç yıl önce Filoloji bölümüne başlamak için hayatını köklü bir şekilde değiştirmişti, ama şimdi, bir soru kafasında yankılanıyordu: “Gerçekten neden Filoloji?” Ahmet’in bu konuda net ve pratik bir yaklaşımı vardı: “Sadece kelimelerle oynamak değil, bunların ardındaki anlamları ve tarihleri de anlamak demek bu iş. Senin için bu sadece bir akademik yolculuk değil, bir hayat felsefesi olmuş.” Ama Elif, bir başka perspektiften bakıyordu. Onun için, dil ve kültürün derinliklerine inmeye duyduğu ihtiyaç, insanları ve…

Jig ile Ne Tutulur? Güç, Toplum ve Strateji Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Düşünceler Siyaset bilimi üzerine kafa yoran bir akademisyen olarak, toplumların güç dinamiklerini incelediğimizde, her bireyin, grup ve toplumların varlıklarını sürdürme biçimlerinin, kurumsal ve ideolojik yapılarla şekillendiğini görürüz. Güç, her toplumda bir araçtır ve bazen bu araç, açık bir biçimde yerleşmiş toplumsal düzenin içinden akar; bazen de bu yapı, görünmeyen, dolaylı güç ilişkileriyle beslenir. İnsanlar, içinde bulundukları toplumsal yapıya göre farklı stratejilerle kendi “avlarını” tutarlar. Bu bağlamda, “jig” kelimesi bir metafor haline gelir: Kimi zaman güç, kimi zaman etkileşim, kimi zaman da…

Jeomorfoloji ve Ekonomik Perspektif: Doğanın Yapısı ve Kaynakların Geleceği Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Bir ekonomist olarak, her zaman sınırlı kaynaklarla karşı karşıya olduğumuzu ve bu kaynakların nasıl kullanıldığının, gelecekteki ekonomik senaryoları şekillendirdiğini unutmamamız gerektiğini düşünüyorum. Doğal kaynakların verimli kullanımı, ekonomik refahı ve sürdürülebilir kalkınmayı doğrudan etkiler. Jeomorfoloji bilimi, yer yüzeyinin şekillenişini inceleyen ve bu süreçlerin çevresel ve ekonomik etkilerini değerlendiren bir bilim dalıdır. Jeomorfoloji, ekonomik kararlarla ve doğal kaynakların yönetimiyle yakından ilişkilidir. Bu yazıda, jeomorfolojiyi ekonomik bir bakış açısıyla ele alacak ve kaynakların sınırlılığı, piyasa dinamikleri ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Jeomorfoloji: Doğanın Ekonomik Temelleri Jeomorfoloji, yer şekillerinin…

Lavanta Çayı Nasıl Tüketilmeli? – Arkadaşça Bir Sohbetle Derinlemesine İnceleme Merhaba sevgili çay dostları! Şöyle sıcacık bir bardakta çay elimize almışken, buram buram lavanta kokusu geliyor ve biz “Evet, bugün kendime iyilik yapabilirim” diyoruz ya… İşte işte, tam da bu ruh hâliyle oturup konuşalım: Lavanta çayı nasıl tüketilmeli? Nereden geliyor, günümüzde nasıl kullanılıyor, geleceği ne yönde olabilir? Hadi birlikte gezelim… 1. Kökeninden Başlayalım Lavanta bitkisi (örneğin Lavandula angustifolia) Akdeniz bölgesinde yüzyıllardır aromatik ve şifalı bitki olarak kullanıldı. Çiçeklerinin hoş kokusu, insanı yatıştırma etkisi ile biliniyor. Bu bitkiden elde edilen çay formu da günümüzde “şöyle bir nefes alayım” dediğimiz anlarda tercih…

Editör Ne Oluyor? Bir Hikâye Üzerinden Bakış Bir zamanlar bir dergide çalıştım. O zamanlar gençtim, yeni mezun olmuştum ve hayatta büyük hayallerim vardı. Editörlük benim için sadece yazının doğru olmasını sağlamak değildi, bir anlam yaratma, kelimelerin ruhunu yakalama işiydi. Her yazı, her cümle, her kelime adeta bir dünyayı taşıyordu. Ancak zamanla fark ettim ki, editörlük sadece yazı üzerinde değil, yazanla, okuyanla ve hatta içerikle ilişki kurmakla ilgili bir işti. Bugün, editörlüğün aslında ne anlama geldiğini ve bu mesleğin nasıl evrildiğini size anlatacağım. Hikâyemin bir parçası olursanız, belki siz de bu mesleğe dair farklı bir bakış açısı kazanabilirsiniz. Adam ve Ela:…

Isınmadan Koşu Yapılır Mı? Tarihsel ve Güncel Bir İnceleme Tarihsel Arka Plan: “Isınma” Ne Zaman Sportif Pratiğe Girdi? Koşu gibi temel bir egzersiz biçiminin bile bir zamanlar “ısınma yapmadan” doğrudan başladı­ğı dönemler vardır. Spor bilimi henüz disiplin hâlinde oluşmamışken, atletler çoğu zaman “hazır olunca” koşuya başlardı. Ancak 20. yüzyılın ortalarından itibaren, spor performansını artırmak ve sakatlanma riskini azaltmak amaç­lı olarak ısınma kavramı sistematik şekilde ele alınmaya başladı. Örneğin, klasik atletizm eğitimleri ısınma bölümünü içerir hale geldi ve ısınmanın fizyolojik faydaları üzerine araştırmalar başladı. Bu bağlamda, ısınma hareketleri kas sıcaklığını artırma, dolaşımı hızlandırma ve eklem hareket açıklığını artırma işlevi gördü. Wikipedia’da “warming…